علی جبلعاملی در گفتوگو با پایگاه خبری بازار سرمایه(سنا)، گفت: «رشد انتظارات تورمی، افزایش جذابیت داراییهای ریالی، ورود نقدینگی حقیقی، بهبود نسبی چشمانداز سودآوری شرکتها و توجه سرمایهگذاران به برخی صنایع کمتر مورد توجه قرار گرفته، از مهمترین محرکهای رشد صنایع بورس بوده است. تداوم این روند به تقویت متغیرهای بنیادی و پایداری سودآوری شرکتها وابسته خواهد بود.»
صعودی مبتنی بر بنیاد یا موجی کوتاهمدت؟
قائممقام گروه مالی کارآمد، با اشاره به روند معاملات بازار سهام در روزهای نخست بازگشایی بازار گفت: «روند معاملات نشان میدهد بورس تهران وارد مرحلهای تازه از بازآرایی انتظارات شده است. عبور شاخصهای چند صنعت از سقفهای تاریخی، آن هم در بازهای کوتاه، صرفاً یک رخداد تکنیکالی نیست، بلکه نشانهای از تغییر وزن متغیرهای بنیادی، ورود دوباره نقدینگی، تعدیل انتظارات تورمی، جبران بخشی از عقبماندگیهای قیمتی و افزایش توجه سرمایهگذاران به صنایع دارای مزیت عملیاتی، داراییمحور یا برخوردار از ظرفیت رشد سودآوری است.»
او افزود: «خوشبختانه رشد بازار محدود به چند نماد بزرگ نبوده و در لایههای میانی و کوچکتر بازار نیز تقاضای مؤثر شکل گرفته است؛ موضوعی که میتواند نشاندهنده گسترش دامنه مشارکت سرمایهگذاران در روند اخیر باشد.»
صنایع غذایی؛ پناهگاه تدافعی بازار در دورههای تورمی
قائممقام گروه مالی کارآمد درمورد وضعیت گروه صنایع غذایی توضیح داد: «یکی از مهمترین دلایل رشد تاریخی صنعت محصولات غذایی را باید در ماهیت تدافعی این صنعت جستوجو کرد. شرکتهای غذایی معمولاً در دورههای تورمی توان انتقال بخشی از افزایش هزینهها به قیمت فروش را دارند. از سوی دیگر، تقاضای مصرفی برای کالاهای غذایی کمتر از بسیاری از کالاهای دیگر دچار افت شدید میشود.»
او افزود: «رشد شاخص این صنعت در روزهای نخست معاملات نشاندهنده توجه بازار به صنایعی است که جریان فروش پایدار، بازار مصرف گسترده و قابلیت تعدیل نرخ دارند.»
جبلعاملی تاکید کرد: «آینده این صنعت تا حد زیادی به سیاستهای قیمتگذاری، نرخ ارز مواد اولیه، هزینه بستهبندی و قدرت خرید خانوار وابسته است، با این حال در صورت ثبات نسبی مقررات، همچنان میتواند یکی از گروههای مورد توجه بازار باقی بماند.»
خردهفروشی؛ بهرهمندی از رشد اسمی مصرف
او ادامه داد: «صنعت خردهفروشی نیز با رشدی مناسب در همین مسیر قرار گرفته است. این صنعت به دلیل ارتباط مستقیم با مصرف نهایی خانوار، از افزایش اسمی گردش فروش در شرایط تورمی منتفع میشود.»
جبلعاملی افزود: «توسعه فروشگاههای زنجیرهای، بهبود ساختار توزیع، افزایش سهم فروش رسمی و امکان استفاده از دادههای فروش برای مدیریت موجودی از عوامل بنیادی حمایتکننده این صنعت است.»
قائممقام گروه مالی کارآمد اعلام کرد: «حاشیه سود خردهفروشی معمولاً تحت فشار هزینههای عملیاتی، اجاره، حقوق و هزینههای مالی قرار دارد؛ بنابراین چشمانداز این گروه مثبت اما مشروط به کنترل هزینهها و حفظ حجم فروش واقعی است.»
صنعت قند و شکر؛ وابسته به سیاستهای قیمتی و وارداتی
جبلعاملی تاکید کرد: «صنعت قند و شکر به عنوان یک کالای اساسی، در عبور از سقف تاریخی بیش از هر چیز از ترکیب چند عامل اثر پذیرفته است؛ اهمیت کالای نهایی در سبد مصرفی، حساسیت عرضه به شرایط تولید داخلی، سیاستهای وارداتی و نرخگذاری.»
او افزود: «این صنعت در دورههایی که انتظارات نسبت به اصلاح نرخها یا افزایش بهای فروش تقویت میشود، با اقبال بازار مواجه خواهد شد.»
جبلعاملی تاکید کرد: «آینده این گروه به وضعیت تولید چغندر، هزینه انرژی و دستمزد، سیاست واردات شکر خام و نرخهای مصوب وابسته است. اگر اصلاح نرخ فروش متناسب با رشد هزینهها ادامه یابد، سودآوری این صنعت میتواند تقویت شود، اما مداخلات قیمتی همچنان مهمترین ریسک آن است.»
سیمان؛ ترکیب ارزش دارایی و اصلاح سازوکار فروش
او گفت: «صنعت سیمان با ثبت سطح تاریخی جدید، یکی از گروههایی است که همزمان از چند متغیر بنیادی اثر میپذیرد. نخست، ارزش جایگزینی بالای شرکتهای سیمانی و داراییهای ثابت گسترده آنهاست. دوم، بهبود سازوکار فروش از مسیر بورس کالا و شفافتر شدن نرخهاست. سوم، انتظارات مرتبط با پروژههای عمرانی، ساختوساز و صادرات منطقهای است.»
جبلعاملی افزود: «با این حال محدودیتهای انرژی، بهویژه در فصلهای اوج مصرف برق و گاز، ریسک عملیاتی جدی این صنعت محسوب میشود.»
قائممقام گروه مالی کارآمد تأکید کرد: «چشمانداز سیمان در میانمدت به تداوم فروش شفاف، مدیریت انرژی و امکان حفظ بازارهای صادراتی وابسته است.»
بانکها؛ کانون توجه نقدینگی و داراییهای پنهان
او گفت: «گروه بانکها و مؤسسات اعتباری یکی از مهمترین بازیگران موج اخیر بوده است. قرار گرفتن این گروه در میان صنایع برتر از منظر ورود پول حقیقی نشان میدهد بازار نسبت به ظرفیت تجدید ارزیابی داراییها، اصلاح ساختار ترازنامه، بهبود درآمدهای کارمزدی و احتمال افزایش ارزش داراییهای ملکی و سرمایهگذاری بانکها توجه نشان داده است.»
جبلعاملی افزود: «در عین حال بانکها همچنان با ریسکهایی مانند مطالبات غیرجاری، نرخ سود، کیفیت داراییها و الزامات نظارتی روبهرو هستند.»
او تاکیدکرد: «آینده این صنعت در صورت اجرای اصلاحات ترازنامهای و افزایش شفافیت مالی میتواند روشنتر شود، اما رشد پایدار آن نیازمند بهبود واقعی در سودآوری عملیاتی است، نه صرفاً اتکا به داراییهای غیرعملیاتی.»
منسوجات؛ بازگشت صنعتی کمتوجه به کانون بازار
او ادامه داد: «صنعت منسوجات از سقف تاریخی عبور کرده است. این صنعت در سالهای گذشته کمتر در مرکز توجه بازار قرار داشت، اما عواملی مانند افزایش نرخ محصولات، رشد ارزش زمین و دارایی شرکتها، امکان نوسازی خطوط تولید و تقاضای داخلی برای پوشاک و پارچه میتواند زمینهساز بازگشت توجه سرمایهگذاران باشد.»
جبلعاملی افزود: «رقابت با واردات رسمی و غیررسمی، هزینه مواد اولیه و فرسودگی فناوری تولید در برخی شرکتها از چالشهای جدی این صنعت است.»
او تاکید کرد: «آینده منسوجات بیش از سایر گروهها به سرمایهگذاری در بهرهوری و اصلاح ساختار تولید وابسته خواهد بود.»
زراعت؛ داراییمحور و وابسته به امنیت غذایی
او گفت: «صنعت زراعت نیز سقف تاریخی خود را شکست. جذابیت این صنعت از چند مسیر قابل توضیح است؛ ماهیت داراییمحور شرکتهای کشاورزی، افزایش ارزش زمین، اهمیت امنیت غذایی، رشد قیمت محصولات کشاورزی و امکان بهبود بهرهوری در صورت سرمایهگذاری در ماشینآلات و نهادهها».
جبلعاملی افزود: «وابستگی به شرایط آبوهوایی، منابع آب، قیمت نهادهها و سیاستهای حمایتی دولت از مهمترین ریسکهای ساختاری این گروه است. چشمانداز زراعت در صورت حمایت از تولید داخلی و اصلاح الگوی کشت میتواند مثبت باشد.»
دستگاههای برقی؛ بهرهمند از سرمایهگذاری زیرساختی
او گفت: «صنعت ماشینآلات و دستگاههای برقی نیز به جمع صنایع رکوردشکن پیوسته است. این صنعت از نیاز رو به رشد کشور به تجهیزات برقی، توسعه زیرساختهای انرژی، نوسازی شبکه برق، افزایش تقاضا برای کالاهای الکتریکی و پروژههای صنعتی اثر میپذیرد.»
جبلعاملی افزود: «در شرایطی که محدودیتهای انرژی و نیاز به سرمایهگذاری در صنعت برق جدیتر شده، شرکتهای فعال در تولید تجهیزات و قطعات برقی میتوانند از موج سرمایهگذاری زیرساختی بهرهمند شوند. آینده این صنعت در میانمدت مثبت ارزیابی میشود، مشروط بر آنکه تأمین مواد اولیه، نقدینگی پروژهها و وصول مطالبات با چالش جدی مواجه نشود.»
جمعبندی؛ رشد بازار نیازمند پشتوانه بنیادی
جبلعاملی تاکید کرد: «در مجموع، سقفشکنی شاخص ۸ صنعت بورس را میتوان حاصل همزمان چند عامل دانست؛ رشد انتظارات تورمی، افزایش جذابیت داراییهای ریالی، ورود نقدینگی حقیقی، توجه به صنایع کوچکتر و متوسط، بهبود نسبی چشمانداز سودآوری و عقبماندگی قیمتی برخی گروهها نسبت به ارزش ذاتی.»
او افزود: «با این حال تداوم این روند نیازمند پشتوانه بنیادی است. اگر رشد قیمت سهام با افزایش فروش، بهبود حاشیه سود، اصلاح نرخها و شفافیت مالی همراه شود، صنایع رکوردشکن میتوانند در مسیر صعودی پایدارتر حرکت کنند.»
قائممقام گروه مالی کارآمد در عین حال توضیح داد: «در صورت غلبه هیجان کوتاهمدت، محدودیت انرژی، سیاستهای قیمتگذاری دستوری یا جهش هزینههای مالی، بخشی از این رشد میتواند با نوسان و اصلاح همراه شود.»
چشمانداز نهایی؛ مثبت اما تفکیکی
او گفت: «چشمانداز آینده این هشت صنعت مثبت اما تفکیکی است. صنایع غذایی، خردهفروشی و قند بیشتر از مسیر مصرف و قیمتگذاری اثر میپذیرند، سیمان و زراعت از ارزش دارایی و عرضه فیزیکی، بانکها از اصلاح ساختار مالی، منسوجات از بهرهوری و نرخ فروش و دستگاههای برقی از سرمایهگذاری زیرساختی تأثیر میگیرند.»
جبلعاملی تاکید کرد: «بازار اکنون بیش از هر زمان دیگر به کیفیت سود و پایداری جریان نقدی توجه خواهد کرد؛ موضوعی که میتواند مسیر صنایع پیشرو را از رشد صرفاً هیجانی جدا کند.»