به گزارش مفدا مشهد، دکتر حمیده صمدی مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت انتخاب رشته تحصیلی در دوران نوجوانی اظهار کرد: این انتخاب یکی از مهمترین تصمیمهای تحصیلی و شغلی در زندگی هر فرد محسوب میشود و میتواند تأثیرات بلندمدتی بر مسیر آینده او داشته باشد.
وی افزود: انتخاب رشته صرفاً یک تصمیم آموزشی ساده نیست، بلکه پدیدهای چندبعدی است که عوامل روانشناختی، اجتماعی، خانوادگی و فرهنگی در شکلگیری آن نقش دارند. زمانی میتوان از یک انتخاب رشته موفق سخن گفت که این تصمیم با ویژگیهای فردی، استعدادها، علایق و اهداف زندگی نوجوان هماهنگ باشد.
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نظریه رشد روانی ـ اجتماعی اریک اریکسون گفت: نوجوانی مرحله «هویت در برابر سردرگمی نقش» است؛ دورهای که در آن فرد تلاش میکند تصویری روشن از خود، تواناییها و آینده حرفهای خود به دست آورد. انتخاب رشته تحصیلی نیز بخشی از فرایند هویتیابی نوجوان محسوب میشود و میتواند در شکلگیری خودپنداره و احساس توانمندی فرد نقش مهمی داشته باشد.
دکتر صمدی بیان کرد: نوجوانانی که شناخت دقیقتری از ویژگیهای شخصیتی و تواناییهای خود دارند، معمولاً تصمیمهای تحصیلی آگاهانهتر و پایدارتر میگیرند و کمتر دچار سردرگمی در مسیر تحصیلی میشوند.
وی با اشاره به نقش علایق و استعدادها در انتخاب رشته ادامه داد: یکی از اصول مهم در روانشناسی تحصیلی و شغلی، تناسب میان ویژگیهای فرد و محیط آموزشی است. بر اساس نظریه هالند نیز افراد دارای تیپهای شخصیتی متفاوتی هستند و زمانی بیشترین رضایت و موفقیت تحصیلی را تجربه میکنند که رشته انتخابی با تیپ شخصیتی آنها هماهنگ باشد.
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه افزود: علاوه بر ویژگیهای شخصیتی، استعدادهای شناختی، تواناییهای ذهنی و سبکهای یادگیری نیز در انتخاب رشته نقش مهمی دارند و نادیده گرفتن این عوامل ممکن است به کاهش انگیزه تحصیلی، افت عملکرد آموزشی و حتی نارضایتی شغلی در آینده منجر شود.
دکتر صمدی همچنین به نقش خانواده در تصمیمگیری تحصیلی نوجوانان اشاره کرد و گفت: خانواده یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار در این فرایند است. حمایت عاطفی والدین، ارائه اطلاعات صحیح و احترام به استقلال فکری نوجوان میتواند زمینه یک انتخاب منطقی و واقعبینانه را فراهم کند.
وی هشدار داد: فشار والدین برای انتخاب رشتهای خاص ممکن است باعث تعارض روانی، اضطراب و کاهش رضایت نوجوان از مسیر تحصیلی خود شود.
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه به نقش عوامل اجتماعی اشاره کرد و افزود: نگرش جامعه نسبت به برخی رشتهها، وضعیت بازار کار، تأثیر گروه همسالان و انتظارات فرهنگی نیز میتوانند بر تصمیمگیری نوجوانان اثر بگذارند، اما اتکای صرف به این عوامل بدون توجه به ویژگیهای فردی ممکن است انتخاب رشته را از مسیر صحیح منحرف کند.
وی خاطرنشان کرد: پژوهشها نشان میدهد زمانی که میان علایق و تواناییهای فرد با رشته تحصیلی انتخابشده تناسب وجود نداشته باشد، احتمال بروز مشکلاتی مانند کاهش انگیزه تحصیلی، افت عملکرد آموزشی، اضطراب، احساس ناکامی و کاهش عزتنفس افزایش مییابد.
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: انتخاب رشته مناسب میتواند به افزایش احساس خودکارآمدی، رضایت تحصیلی و آمادگی بیشتر برای ورود به بازار کار منجر شود و بهرهگیری از خدمات مشاوره تحصیلی و روانشناختی نقش مهمی در کمک به نوجوانان برای اتخاذ تصمیمهای آگاهانه و حفظ سلامت روان آنان دارد.