اسماعیل شریفی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به اینکه غدیر در تاریخ اسلام صرفاً یک «واقعه» نیست، بلکه یک «نقطه کانونی» در شکلگیری فهم مسلمانان از رهبری و تداوم هدایت دینی است، اظهار کرد: از منظر تاریخی، غدیر در متن رخدادهای پس از حجةالوداع معنا پیدا میکند؛ رخدادی که در آن پیامبر اکرم(ص) در شرایطی حساس و در برابر جمعیتی گسترده، بر اهمیت هدایت پس از خود تأکید ورزید.
وی خاطرنشان کرد: اهمیت تاریخی غدیر در این است که مسئله جانشینی و سامان اجتماعی امت را از سطح یک بحث عادی به سطحی تبدیل میکند که با «انسجام»، «مرجعیت» و «پیوستگی» جامعه اسلامی گره میخورد و همین امر سبب شده است که غدیر تا امروز، در حافظه تاریخی مسلمانان زنده و اثرگذار بماند.
این عضو هیات علمی با تبیین بُعد کلامی این روز افزود: غدیر از منظر کلام، نمایانگر پیوند دین با مسئله «ولایت» و «امامت» است؛ یعنی این ایده که هدایت الهی تنها در سطح آموزههای فردی خلاصه نمیشود، بلکه برای حیات اجتماعی و استمرار معنوی جامعه نیز چارچوب و الگو ارائه میکند.
شریفی تصریح کرد: در سنت شیعی، غدیر در کنار جنبه اعتقادی خود، حامل این پیام است که رهبری دینی باید همزمان دارای مشروعیت معنوی و توان هدایتگری اخلاقی و اجتماعی باشد و این نگاه، ظرفیت بالایی برای تربیت انسان مسئول، عدالتطلب و متعهد ایجاد میکند.
وی از منظر جامعهشناسی دینی به غدیر پرداخت و گفت: غدیر را میتوان یکی از مهمترین سازوکارهای «هویتسازی دینی» دانست؛ مناسکی که در آن، جامعه نه فقط یک خاطره تاریخی را یادآوری میکند، بلکه پیوندهای عاطفی و ارزشی خود را بازتولید میکند.
این عضو هیأت علمی گروه علوم اجتماعی ادامه داد: جشنهای غدیر، اطعام، صلهرحم، فعالیتهای خیرخواهانه و آیینهای عمومی این روز، کارکردهایی مانند تقویت همبستگی اجتماعی، افزایش سرمایه اجتماعی، بازتولید اعتماد، و ایجاد احساس تعلق به یک جامعه ایمانی را در پی دارد.
شریفی تأکید کرد: وقتی یک مناسبت دینی با کنشهای جمعیِ معنادار همراه شود، میتواند از سطح «شعار» عبور کند و به «سبک زندگی» تبدیل شود؛ سبکی که در آن اخلاق، عدالت و مسئولیت اجتماعی برجسته میشود.
وی در پاسخ به این پرسش که مهمترین ابعاد روز غدیر چیست، بیان کرد: نخستین بُعد، «معنای رهبری و مسئولیت» است؛ غدیر یادآور این حقیقت است که جامعه دینی بدون معیارهای روشن برای هدایت، عدالت و اخلاق، دچار پراکندگی و فرسایش میشود. بُعد دوم، «عدالتخواهی و کرامت انسانی» است؛ زیرا مفهوم ولایت در تلقی دینی، با حمایت از مظلوم، مبارزه با تبعیض و پاسداشت حرمت انسان پیوند دارد. بُعد سوم نیز «انسجام اجتماعی» است؛ یعنی غدیر میتواند به مثابه یک فرصت فرهنگی، شکافها را کاهش دهد و جامعه را حول محور ارزشهای مشترک به هم نزدیکتر کند؛ بهویژه زمانی که این مناسبت با گفتوگو، مهربانی و خدمترسانی به مردم همراه شود.
وی با تأکید بر اینکه بزرگداشت غدیر تنها در برگزاری مراسم خلاصه نمیشود، خاطرنشان کرد: پیام غدیر در عمل اجتماعی معنا پیدا میکند؛ در تقویت اخلاق عمومی، پاسداشت حقالناس، ترویج خدمت بیمنت، و بازسازی اعتماد و همدلی در جامعه.
شریفی افزود: اگر غدیر را درست فهم کنیم، آن را نه فقط یک روز جشن، بلکه یک «منشور اخلاق و مسئولیت اجتماعی» میبینیم؛ منشوری که میتواند برای جامعه امروز نیز الهامبخش امید، همبستگی و حرکت به سوی عدالت باشد.
انتهای پیام