یارانه نقدی | مرحله پنجم کالابرگ الکترونیکی به نقطه نهایی رسیده و بر اساس اعلام وزارت رفاه، تأمین اعتبار این مرحله به طور کامل انجام شده است.
اگرچه شایعاتی درباره واریز اعتبار در روز شنبه هشتم آذر ۱۴۰۴ منتشر شد، بررسیها نشان میدهد که هنوز هیچ اعتباری برای مشمولان شارژ نشده و خانوارهای یارانهبگیر همچنان منتظر آغاز رسمی مرحله پنجم هستند. با این حال، منابع رسمی تأکید کردهاند که این مرحله «در آستانه اجرا» است و دهکهای اول تا سوم به زودی اعتبار خود را دریافت خواهند کرد.
در این گزارش، تمام جزئیات مرحله پنجم، وضعیت اعتبار خانوارها، اختلافنظرهای قبلی دولت و مجلس، فهرست کالاهای قابل خرید، و تحلیل آثار اقتصادی اجرای این طرح بررسی میشود.
کالابرگ الکترونیکی؛ بازگشت به مدل کالایی یا تکمیل یارانه نقدی؟
نقش کالابرگ در نظام یارانه نقدی
اجرای مرحله پنجم کالابرگ الکترونیکی در شرایطی انجام میشود که هزینههای معیشتی خانوارهای ایرانی در سال ۱۴۰۴ به اوج رسیده و بسیاری از یارانهبگیران از ناکافی بودن یارانه نقدی گلایه دارند.
به همین دلیل، دولت تلاش میکند با مدل کالابرگ، بخشی از فشار معیشتی را از طریق ارائه کالاهای اساسی جبران کند.
طرح کالابرگ، برخلاف یارانه نقدی، مستقیماً به تقویت سبد غذایی خانوار میپردازد و از مصرف یارانه در هزینههای غیرضروری جلوگیری میکند. از همین رو، مجلس بر اجرای مدل کالایی تاکید داشته و مرحله پنجم اکنون دقیقا بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه طراحی شده است.
مرحله پنجم کالابرگ الکترونیکی؛ وضعیت نهایی اجرا
آخرین وضعیت مرحله پنجم کالابرگ
طبق اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تأمین اعتبار مرحله پنجم انجام شده و اجرای طرح در مرحله نهایی قرار گرفته است. این به معنای آن است که:
-
دهکهای اول تا سوم در اولویت دریافت اعتبار هستند
-
این دهکها در یک تا دو هفته آینده اعتبار خود را دریافت میکنند
-
دهکهای چهارم تا هفتم پس از تکمیل مرحله نخست، شارژ خواهند شد
با وجود شایعات، هیچ پیامک یا تراکنش شارژ اعتبار ثبت نشده و همه چیز در انتظار «اعلام رسمی زمان واریز» است.
نادری، از مسئولان مرتبط، اعلام کرده است که:
«مرحله پنجم امروز و فردا نهایی میشود و پرداخت به دهکهای اول تا سوم در آستانه آغاز است.»
یارانه نقدی یا کالابرگ؟ اختلافنظر دولت و مجلس چگونه حل شد؟
اختلاف دولت و مجلس درباره یارانه نقدی
در ماههای گذشته، اختلافی جدی میان دولت و مجلس درباره مدل حمایتی مرحله پنجم کالابرگ شکل گرفت:
-
دولت معتقد بود باید ترکیبی از «اعتبار نقدی»، «تخفیف ۲۰ درصدی» و «اختیار خرید» در طرح جدید لحاظ شود.
-
مجلس معتقد بود طبق قانون برنامه هفتم، حمایت باید به شکل ارائه مستقیم کالا باشد و مدل کالایی نباید تغییر کند.
نادری اعلام کرد:
«دولت نهایتاً به قانون تمکین کرد و مرحله پنجم دقیقاً مطابق مدل کالایی مصوب مجلس اجرا میشود.»
به این ترتیب مرحله پنجم کاملاً غیرنقدی است و اعتبار فقط برای خرید کالاهای مشخص قابل استفاده خواهد بود.
مبلغ کالابرگ الکترونیکی برای خانوارها چگونه محاسبه میشود؟
میانتیتر سئویی: میزان اعتبار خانوارهای یارانهبگیر
مبالغ پرداختی مرحله پنجم بهصورت زیر است:
دهکهای اول تا سوم:
۵۰۰ هزار تومان برای هر نفر
دهکهای چهارم تا هفتم:
۳۵۰ هزار تومان برای هر نفر
مجموع اعتبار بر اساس تعداد اعضای خانوار
|
تعداد اعضا |
دهک ۱ تا ۳ |
دهک ۴ تا ۷ |
|---|---|---|
|
۱ نفر |
۵۰۰ هزار تومان |
۳۵۰ هزار تومان |
|
۲ نفر |
۱ میلیون تومان |
۷۰۰ هزار تومان |
|
۳ نفر |
۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان |
۱ میلیون و ۵۰ هزار تومان |
|
۴ نفر |
۲ میلیون تومان |
۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان |
|
۵ نفر |
۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان |
۱ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان |
این مبالغ نشان میدهد که یک خانوار چهارنفره دهکهای اول تا سوم، ۲ میلیون تومان اعتبار خرید کالا دریافت خواهد کرد. همان مبلغی که امروز به عنوان «شارژ ۲ میلیون تومانی خرید کالا» در خبرها مطرح شده است.
چه کالاهایی با کالابرگ مرحله پنجم قابل خرید است؟
میانتیتر سئویی: فهرست کالاهای مشمول کالابرگ الکترونیکی
مدل جدید کالابرگ بر اساس تأمین ۲۱۰۰ کالری استاندارد مصرف خانوار طراحی شده است.
اقلام قابل خرید شامل گروههای زیر است:
-
روغن
-
برنج
-
مرغ
-
گوشت منجمد
-
تخممرغ
-
ماکارونی
-
لبنیات شامل شیر، پنیر، ماست
-
حبوبات
-
قند و شکر
-
نان صنعتی
-
غلات
-
برخی اقلام پروتئینی تکمیلی
این کالاها از طریق فروشگاههای زیر قابل خرید است:
فروشگاههای طرف قرارداد طرح کالابرگ
-
افق کوروش
-
رفاه
-
اتکا
-
دیلی مارکت
-
جانبو
-
هایپراستار
-
شهروند
-
یاس مارکت
-
گندم
-
سپه
-
تعاونیهای روستایی
-
فروشگاههای محلی دارای اتصال به سامانه
در مجموع بیش از ۱۲هزار فروشگاه در سراسر کشور به سامانه کالابرگ متصل هستند.
کالابرگ الکترونیکی چگونه جایگزین یارانه نقدی میشود؟
میانتیتر سئویی: تغییر عملکرد یارانه نقدی
طرح کالابرگ مرحله پنجم با هدف:
-
جلوگیری از کاهش قدرت خرید یارانه نقدی
-
اختصاص یارانه به کالاهای اساسی
-
تأمین بهتر سبد غذایی دهکهای پایین
-
کنترل تورم مواد غذایی
طراحی و اجرا شده است.
یارانه نقدی در بسیاری از خانوارها صرف هزینههایی غیر از مواد غذایی میشود. اما کالابرگ بهصورت مستقیم «مصرف اساسی» را هدف میگیرد و باعث میشود خانوارها از منظر تغذیهای در وضعیت بهتری قرار گیرند.
کالابرگ مرحله پنجم؛ چه زمانی شارژ میشود؟
میانتیتر سئویی: زمان واریز کالابرگ الکترونیکی
بر اساس اظهارات رسمی:
-
مرحله دهکهای اول تا سوم در یک تا دو هفته آینده شارژ میشود
-
دهکهای چهارم تا هفتم پس از تکمیل مرحله نخست وارد طرح میشوند
-
هنوز زمان دقیق ارسال پیامک اعلام نشده است
این موضوع نشان میدهد که اجرای مرحله پنجم قطعی است و فقط «اعلام زمان دقیق» باقی مانده است.
آثار اقتصادی اجرای مرحله پنجم کالابرگ
میانتیتر سئویی: تأثیر کالابرگ بر معیشت خانوار
کارشناسان معتقدند مرحله پنجم میتواند آثار زیر را به همراه داشته باشد:
-
تقویت سبد غذایی دهکهای پایین
-
کاهش فشار هزینههای ماهانه
-
کنترل افزایش قیمت برخی کالاهای پرمصرف
-
افزایش قدرت خرید واقعی خانوار
-
افزایش شفافیت در مصرف یارانه
برخی تحلیلگران نیز معتقدند اجرای مدل کالایی میتواند کمک کند یارانهها دقیقتر به گروه هدف برسد.
جمعبندی فردانیوز
مرحله پنجم کالابرگ الکترونیکی وارد فاز نهایی شده و اعتبار لازم توسط دولت تأمین شده است.
با وجود اینکه هنوز شارژی برای مشمولان ثبت نشده، دهکهای پایین در آستانه دریافت اعتبار قرار دارند و دهکهای چهارم تا هفتم نیز بهزودی وارد طرح میشوند.
مهمترین نکات:
-
اعتبار خانوارها بین ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است
-
اجرای طرح مطابق با قانون برنامه هفتم و مدل کاملاً کالایی است
-
کالاهای اساسی با مدل ۲۱۰۰ کالری قابل خرید است
-
زمان دقیق شارژ به زودی اعلام خواهد شد