استاد دانشگاه امام صادق (ع):
نظریه پردازان آمریکایی افول آمریکا را قطعی میدانند
افول آمریکا در ایالات متحده بیشتر از هر کشوری مورد بررسی قرار گرفته و نظریهپردازان مختلف معتقد به رخ دادن آن هستند اما نکته مورد اختلاف توان بازسازی این کشور است که به نظر نمیرسد امکان آن وجود داشته باشد.
صاحبخبر - به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز ؛ یازدهمین برنامه از سلسله پیشرویدادهای همایش بینالمللی «افول آمریکا؛ روند گذشته و تحولات آینده» تحت عنوان رویکرد نظری و شاخصهای افول ایالات متحده آمریکا» به میزبانی دانشگاه امام صادق (ع) و با حضور روحالامین سعیدی و مهدی جاودانی مقدم، اعضای هیئت علمی گروه روابط بینالملل دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد. جاودانیمقدم با بیان اینکه افول ایالات متحده آمریکا موضوعی بسیار مهم است گفت: مسئلهای که باید در نظر گرفته شود این است که افول آمریکا یک بحث آکادمیک و علمی است و نباید آن را با مباحث ژورنالیستی و ایدئولوژیک خلط کرد. این موضوع نه تنها در ایران بلکه در بیشتر کشورها به ویژه خود آمریکا مورد بحث و گفتوگو قرار گرفته و اندیشمندان مختلف آن را بررسی کردهاند. وی با بیان اینکه افول قدرت آمریکا یک مسئله کاملا طبیعی و عادی است افزود: در تاریخ روابط بینالملل قدرتها و هژمونهای مختلفی وجود داشتهاند و منطق روابط بینالملل مبتنی بر این است که قدرتهای بزرگ، شکل گرفته و فراز و فرود دارند و آمریکا هم از این قاعده مستثنی نیست. این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با اشاره به تاریخی بودن موضوع افول قدرت گفت: وقتی درباره افول قدرت آمریکا صحبت میکنیم تنها به بررسی شرایط فعلی نمیپردازیم بلکه این موضوع در سالهای مختلف و از سوی بسیاری از اندیشمندان از جمله «ساموئل هانتیگتون» مطرح شده است. جاودانی مقدم با بیان اینکه باید میان افول قدرت و افول هژمون تفکیک قائل شد افزود: هژمون به معنای قدرت رهبری است که یک بعد مهم و اساسی آن قدرت نرم است که در حال حاضر شاهد افول آن در آمریکا هستیم یعنی نه تنها رهبری مبتنی بر اجبار آمریکا بلکه رهبری مبتی بر اقناع آن هم دچار افول شده است. این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) درباره فرآیند افول گفت: افول یک فرآیند دفعی و ناگهانی نیست بلکه فرآیندی تدریجی و گام به گام و به تعبیری موریانهای است. وی درباره نظریات پیرامون افول آمریکا افزود: دو دیدگاه اصلی درباره افول قدرت ایالات متحده میان اندیشمندان وجود دارد؛ یکی دیدگاه افولگرایان و دیگری دیدگاه احیا و بازسازی قدرت آمریکا تحت عنوان باسازگرایان. آمریکا قدرت سابق را ندارد جاودانی مقدم با بیان اینکه اندیشمندان افولگرا معتقدند آمریکا قدرت سابق را ندارد و جایگاه هژمون آن هم افول پیدا کرده ادامه داد: این موضوع یک امر کاملا طبیعی در نظام بینالملل است که قدرت یک کشور به دلایل مختلف کم شود. این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) درباره دلایل نظریه پردازان این گروه گفت: یکی از مسائلی که مورد بررسی قرار میگیرد مسائل اقتصادی است که بر سایر استدلالها اثر میگذارد و افولگرایان معتقدند وضعیت اقتصاد جهانی آمریکا نسبت به سایر رقبا دچار افول شده است. وی افزود: یکی دیگر از دلایل این گروه برای افول ایالات متحده اشکالات ساختاری این کشور است که نظریه پردازان آن را بسیار جدی میدانند و معتقدند جنبشهای اجتماعی، نابرابریهای اقتصادی و سیاسی و فاصله طبقاتی سبب شده است آمریکا دیگر توانمندی قبلی را نداشته و تضعیف شود و هرچه این مشکلات ساختاری تقویت شود افول تسریع خواهد شد. جاودانی مقدم درباره افول قدرت نرم آمریکا به عنوان یکی از دلایل افولگرایان گفت: یک کشور به عنوان هژمون سه مؤلفه اصلی دارد؛ توانمندی و برتری در حوزههای مختلف نسبت به سایر کشورها، تمایل به ایفاکردن نقش هژمونی و پذیرش این نقش از سوی بقیه. هژمون مبتنی بر اقناع است نه اجبار؛ بنابراین اگر قدرت نرم ایالات متحده تضعیف شود، افول هژمون آمریکا در نظام بینالملل اتفاق خواهد افتاد. این گروه معتقدند دلیل افول قدرت نرم آمریکا افول قدرت اقتصادی است که به سایر موارد هم تسری پیدا کرده است. این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) افزود: آنچه باید در نظر داشت این است که ماهیت تهدیدها عوض شده و با مطرح شدن تهدیدهای جدید قدرت نظامی آمریکا دیگر قابل استفاده نخواهد بود.؛ همانگونه که امروزه دیده میشود ایالات متحده با وجود برتری نظامی نسبت به سایر کشورها امکان استفاده از آن را ندارد. وی با بیان اینکه مجموعه این دلایل دیدگاه افول گرایان را تشکیل میدهد افزود: در مقابل این دیدگاه، اندیشمندانی چون هانتیگتون، برژینسکی و جوزف نای معتقد به دیدگاه بازسازگرایی هستند اما نکته اصلی این است که این گروه مانند افول گرایان افول آمریکا را قبول دارند اما معتقدند آمریکا توان بازسازی و احیا دارد و اینگونه نیست که کشوری دیگر مانند چین بتواند جایگزین آن شود. آیا قدرت آمریکا قابل بازسازی است؟ جاودانی مقدم درباره نظر این گروه در نقض دلایل اقتصادی افولگرایان گفت: نوسازگرایان معتقدند بررسیهای انجام شده نشان میدهد میزان تولیدات تفاوتی با دهه 70 میلادی ندارد پس افولی اتفاق نیفتاده است. همچنین مسئله بدهیهای ایالات متحده ممکن است در یک دولت ایجاد شده اما در دولت بعدی جبران شود و به یک حرکت سینوسی دارد. این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) با بیان اینکه این گروه معتقدند چالشهای ساختاری آمریکا در سایر کشورها هم هست و نباید آن را بزرگ کرده و نشانه افول بدانیم افزود: از نظر این گروه افول موضوع جدیدی نیست و ممکن است اتفاق بیفتد اما به دلیل ظرفیتهای نسبی مانند جمعیت، وسعت، توانمندی اقتصادی و اجتماعی، کشور امکان بازسازی دارد. وی ادامه داد: بازسازگرایان اعتقاد دارند همچنان تفاوت بسیار زیادی میان آمریکا و سایر قدرتها مانند چین در حوزههای مختلف از جمله تکنولوژی و نظامی وجود دارد پس آمریکا در یک چرخه گذار قرار دارد. جاودانی مقدم درباره قدرت نفوذ آمریکا گفت: بازسازگرایان درباره اعتقاد افولگرایان مبنی بر اینکه ایالات متحده نفوذش را دست داده و دیگر کشورها با او همکاری نمیکنند میگویند این موضوع همیشه بوده و سایر کشورها ممکن است با آمریکا اختلاف نظر داشته باشند یا در برخی کارها با ایالات متحده همکاری نکنند اما این به معنی افول آمریکا نیست. این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) گفت: اندیشه بازسازگرایان این است که در طول تاریخ هژمون آمریکا تاکنون اتحاد جدی علیه ایالات متحده شکل نگرفته است و با اینکه ممکن است مخالفتی اتفاق بیفتد اما در عمل با او همراهی میکنند. وی با بیان اینکه در هر دو گروه بر سر افول آمریکا اجماع وجود دارد افزود: برخی این موضوع را بسیار جدی و پررنگ میبینند به طوری که برژینسکی گفته است برای پایان یافتن هر عصر لازم است افرادی مانند ترامپ ظهور کنند. جاودانی درباره امکان بازسازی قدرت آمریکا گفت:چون مولفههای بازسازی دچار مشکل شده چنین امکانی وجود ندارد. برای مثال بازسازگرایانی چون هانتیگتون مهاجران را یکی از مؤلفههای قدرت آمریکا میداند اما این موضوت در حال حاضر به یکی از مشکلات آمریکا تبدیل شده است. به همین دلیل به نظر میرسد دیدگاه افولگرایان به واقعیت نزدیکتر باشد. این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) درباره دلایل سقوط یک هژمون از دید نظریه پردازان گفت: سقوط یک هژمون تحت تأثیر خودبزرگبینی توهم آمیزی که هژمون دارد و خودخواهی که میخواهد تحت تأثیر قدرت اعمال کند اتفاق میافتد و آمریکا امروزه به آن دچار شده است. جاودانی مقدم در پایان گفت: باتوجه به موارد ذکر شده آمریکا توانمندی و قدرت بازسازی خود را از دست داده و شاهد افول غیرقابل بازگشت آن هستیم. انتهای پیام/∎
نظر شما