شناسهٔ خبر: 46054618 - سرویس علمی-فناوری
نسخه قابل چاپ منبع: ایمنا | لینک خبر

متخصص علوم اعصاب در گفتگو با ایمنا؛

نوروتراپی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

نوروتراپی یکی از روش‌های درمانی "نوروفیزیولوژیک"، مبتنی بر تکنیک‌های اصلاح عملکرد مغز است که روش مهاجمانه ای نیست و عوارض جانبی برای فرد ندارد.

صاحب‌خبر -

به گزارش خبرنگار ایمنا، "نوروفیدبک" (بازخورد عصبی)، یک فرایند آموزشی است که در آن مغز فرآیند خودتنظیمی را فرامی‌گیرد. در صورتی که از وضعیت خود آگاهی پیدا کند، توانایی تنظیم خود را خواهد داشت. در حقیقت مغز ما با فیدبک‌هایی که از بدن و محیط اطراف دریافت می‌کند، کارکردهای مختلف جسمی و روانی و تعامل ما با محیط کنترل و تنظیم می‌کند. نوروفیدبک با بازخوردی که از امواج مغزی ارائه می‌دهد، به تنظیم فعالیت مغز کمک می‌کند.

الگوهای امواج مغزی انسان حالات و صورت‌های مختلف روانی را به وجود می‌آورد و اختلالات مختلف روانی، حاصل عملکرد نامناسب مغز و در نتیجه تولید الگوی ناصحیح مغزی است. به همین دلیل مغز انسان مانند هر سیستم پیچیده دیگر نیاز به تنطیم و رفع نواقص خود دارد. نورو فیدبک یک فرآیند آموزشی است که در آن مغز، خودتنظیمی را فرامی‌گیرد. در این زمینه با کریم عسگری، متخصص علوم اعصاب و دانشیار گروه روان شناسی دانشگاه اصفهان گفتگویی انجام داده‌ایم که شرح آن را در ادامه می‌خوانید:

نوروتراپی چیست؟

نوروتراپی یکی از روش‌های درمانی "نوروفیزیولوژیک"، مبتنی بر تکنیک‌های اصلاح عملکرد مغز است که شامل روش‌های نورو فیدبک، بیوفیدبک و تحریک‌های الکتریکی جمجه‌ای می‌شود. نوروتراپی عبارت است از روشی که در آن با شناسایی موضع‌های خاصی از قشر مغز و نصب الکترود در بخش‌های خاصی از جمجمه، با تغییراتی که در الگوی امواج مغزی ایجاد می‌شود می‌توان امید داشت که بهبود یا حداقل کاهش نسبی بیماری را مشاهده کنیم.

نوروتراپی چیست وچه کاربردهایی دارد؟

نورو فیدبک و بیوفیدبک چه تفاوت‌هایی دارند؟

هر دو از حوزه "الکتروانسفالوگرام" است؛ بیوفیدبک به معنای بازخوردهای زیستی و عصبی بوده که اطلاعات آن از سطح جمجه جمع آوری می‌شود، اما بیوفیدبک، یک مهفوم کلی‌تر است. می‌توان گفت نوروفیدبک یا فیدبک‌های عصبی شناختی صرفاً همان الکتروآنسفالوگرام و به شکل خلاصه تر است.

در نوروفیدبک، تحریک الکتریکی با دو یا سه الکترود ایجاد می شود، یک ناحیه خاص تحت تاثیر قرار می‌گیرد و به تحریک کل جمجه نیازی نیست. در بیوفیدبک متخصص مغز و اعصاب می‌تواند به امواج مغزی توجهی نداشته باشد و مقاومت الکتریکی مغز را بررسی کند. او با شرطی سازی مقاومت الکتریکی مغز سعی می‌کند مشکلات آموخته شده فرد به کمترین میزان ممکن برسد و در بهترین حالت درمان شود. در روش نوروفیدبک اطلاعات از سطح جمجمه جمع آوری می‌شود یعنی نورو فیدبک در مقایسه با الکتروآنسفالوگرام، یک ورژن بسیار جزیی‌تر و یک روش خلاصه‌تر است.

بیوفیدبک از نورو فیدبک، وسیع‌تر است که با استفاده از آن می‌توانیم از دیگر قسمت‌های بدن نیز بیوفیدبک بگیریم. بنابراین می‌توان مشخص کرد که میزان فعالیت الکتریکی در بخشی از عضلات چگونه است و اگر مشکلی داشته باشد تحت درمان قرار دهیم. از دیگر کاربردهای بی و فیدبک می‌توان صرفاً به شیوه آموزشی به عنوان دستگاه دروغ سنج نام برد.

برای نتیجه گرفتن از روش بیوفیدبک چند جلسه تراپی لازم است؟

قطعاً با یک یا دو جلسه درمانی نمی‌توان انتظار نتیجه مطلوب را داشت، اما با توجه به نوع بیماری چنانچه تراپی طی سلسله جلسات منظم و توسط یک متخصص خوب که آموزش های لازم برای انجام نوروتراپی را گذرانده است انجام شود می‌توان انتظار بهترین نتیجه را داشت.

برای درمان چه بیماری‌هایی از نوروتراپی استفاده می‌شود؟

باید این موضوع را در نظر گرفت که نوروراپی مانند هر روش درمانی دیگری نوشدارو نیست و با استفاده از آن می‌توان بیماری‌هایی مثل اختلال بیش فعالی و کمبود توجه، اضطراب، ناتوانی یادگیری، افسردگی، اختلالات خواب، صرع، میگرن و آسیب‌های مغزی را درمان کرد.

نوروتراپی چیست وچه کاربردهایی دارد؟

روش انجام نوروتراپی چگونه است؟

قطعاً روش درمان برای همه اختلالات و بیماری‌ها یکسان نیست. برای مثال در اختلال بیش فعالی و کمبود توجه، با ثبت امواج الکتریکی مغز می‌توان به این نکته پی برد که وضعیت فعلی کودک چگونه است. پس از اینکه متخصص مربوطه تکالیف خاص رفتاری را به کودک ارائه داد متوجه می‌شود که امواج بتا برای بهبود توجه و دقت باید تقویت شود. در نتیجه با شناخت امواج مغزی و تقویت و یا ضعیف کردن آنها وضعیت مطلوبی را می‌توان در مغز ایجاد کرد.

تحریک الکتریکی و مغناطیسی مغز یک روش درمان دیگری است که با استفاده ازنصب آهن رباهایی خاص در سطح جمجمه انجام می‌شود؛ با تحریک نواحی خاصی از مغز و استفاده ازمیدان مغناطیسی می‌توانیم به هدف که درمان بیماری است نزدیک تر شویم.

آیا با انجام نوروتراپی نیازی به مصرف دارو است؟

اگر دارو توسط یک شرکت معتبر ساخته شده باشد، می‌توان انتطار داشت که بهترین اثر بخشی را در بیمار مشاهده کنیم. داروها عوامل شیمایی هستند و می‌توانند عوارضی جانبی هم داشته باشند. بخش مهمی از این عوارض مربوط به جسم و بدن است، اگر دارو توسط شرکتی معتبرتهیه شده باشد، آثار مثبت آن بیشتر از عوارض منفی دارو خواهد بود. دارو درمانی یک روش مداخله خیلی قوی است و نمی‌توان نروتراپی را جانشین دارو درمانی کرد، اما اگر دارو درمانی و نوروتراپی با یکدیگر تلفیق شوند اثربخشی آن بیشتر می‌شود.

نوروتراپی چیست وچه کاربردهایی دارد؟

انجام نوروتراپی عوارض جانبی دارد؟

نوروتراپی هیچ گونه ضرر و عوارض جانبی برای فرد ندارد، زیرا یکی از ویژگی‌های این روش غیر مهاجمانه بودن آن است. نوروتراپی و یا درمان‌های لیزری که برای درمان نخاع انجام می‌شود دیگر مثل قبل نیست که در آنها بدن فرد خراش داده شود و در این روش ها از تیغ جراحی و بخیه استفاده نمی‌شود.

مداخله این شیوه یک مداخله فیزیکی روانشناختی است. درمان در روش نوروفیدبک و بیوفیدبک، با استفاده از سطح جمجه انجام می‌شود؛ به این صورت که الکترودها در سطح جمجمه نصب و وامواج مغزی ثبت می‌شود. نصب الکترودها به سطح جمجه هیچ آسیبی به مغز وارد نمی‌کند وعوارض جانبی برای فرد ندارد.

قرار گرفتن الکترودها درسطح جمجه قاعده خاصی دارد؟

کسانی نوروتراپی انجام می‌دهند، یک دوره تخصصی نزد پزشک مغز و اعصاب می‌گذرانند و برای نصب الکترودها تکنیک‌ها و آموزش‌هایی به فرد داده می‌شود همچنین فرد باید اطلاعات خوبی از آناتومی مغز و اعصاب داشته باشد و فیزیولژی مغز و اعصاب را بشناسد. جایگاه قرار گرفن الکترودها نیز اصول خاصی دارد و با توجه به مشکل بیمار، ممکن است در هر جایی از سطح جمجه نصب شود.

نظر شما