شناسهٔ خبر: 28690184 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور | لینک خبر

تاریخچه شیوه انتخاب و اولویت بندی موضوعات و دستور جلسات شورای فرهنگ عمومی کشور

موفقیت های شورای فرهنگ عمومی کشور در طول سال های فعالیت، همواره مرهون تلاش های شبانه روزی دبیران شورا و فعالیت دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی بعنوان اصلی ترین پشتیبان جلسات شورا بوده است. سازمان دهی حساب

صاحب‌خبر - تاریخچه شیوه انتخاب و اولویت بندی موضوعات و دستور جلسات شورای فرهنگ عمومی کشور   تاریخ : 03 مهر 95 کد مطلب: 19015 موفقیت های شورای فرهنگ عمومی کشور در طول سال های فعالیت، همواره مرهون تلاش های شبانه روزی دبیران شورا و فعالیت دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی بعنوان اصلی ترین پشتیبان جلسات شورا بوده است. موفقیت های شورای فرهنگ عمومی کشور در طول سال های فعالیت، همواره مرهون تلاش های شبانه روزی دبیران شورا و فعالیت دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی بعنوان اصلی ترین پشتیبان جلسات شورا بوده است. سازمان دهی حساب شده دبیرخانه شورا در قالب اداره کل دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی، با بهره گیری از تجربیات موفق دیگر دستگاه ها و ارتباط موثر با سازمان ها و نهادها و دستگاه های فرهنگی ، موجب دستیابی به اهداف و انجام وظایف دبیرخانه ای شورا شده است. یکی از مهمترین وظایف دبیرخانه شورا، دستیابی به اولویت های فرهنگ عمومی و پیشنهاد دستور کار جلسات شورا و فراهم نمودن موقعیت کارشناسی برای تصمیم گیری اعضاء شورا بوده است.اولین گام در برنامه ریزی فرهنگی تعیین موضوعات و مسائل و اتفاق نظر در دستور جلسات و اولویت های آن است. فرایند انتخاب موضوعات و اولویت بندی دستور جلسات شورا از مسئله شناسی وجمع آوری دیدگاه ها و نظرات کارشناسان و نخبگان فرهنگی و اجتماعی شروع شده و تا انجام مطالعات کارشناسی و سفارش تحقیقات کاربردی و بنیادی ادامه می یابد. موفقیت حاصل از این فرایند طراحی شده تا اندازه ای بوده است که بسیاری از موضوعات و دستور جلسات انتخابی دبیرخانه شورا،  بعد از گذشت 20 سال همواره مورد عنایت مسئولین و دست اندرکاران و جامعه علمی کشور قرار گرفته است  و روز به روز بر اهمیت این موضوعات افزوده شده است.موضوعاتی مانند سبک زندگی ، هویت ایرانیان ، تحکیم وحدت ملی ،سنجش ارزش های فرهنگی ، مصرف کالاهای فرهنگی،باورها و گرایش های ایرانیان، تهاجم فرهنگی ، مد و لباس ، اسباب بازی کودکان ، سرمایه فرهنگی و اجتماعی  و شاخص های فرهنگ عمومی و بسیاری دیگر از موضوعات در ارتباط مستقیم یا با همکاری نزدیک دبیرخانه مورد توجه و سالها بعد مورد عنایت مسئولین درجه اول نظام قرار گرفته است. رمز موفقیت دبیرخانه شورا در انتخاب و اولویت بندی موضوعات و پیشنهاد دستور جلسات درگذشته حاصل فرایندی بود که از پیوند حداقل بیست روش اجرایی بهره گیری می نمود.در این فرایند ،شرط اصلی ، بهره گیری و توجه به کلیه دیدگاه ها و نظرات کارشناسی افراد حقیقی و حقوقی، بدون هر گونه سوء برداشت و عدم دخالت دیدگاه های شخصی اعضاء دبیرخانه و جلوگیری از جهت گیری آگاهانه و ناخودآگاه در انتخاب موضوعات بود.همچنین حضور نخبگان فکری دانشگاهی و حوزوی و کارشناسان فارغ از هر خط و خطوط و جناح و دسته و فراهم کردن شرایط حضور و ارتباط با کلیه نخبگان ، بدون هیچ گونه پیش فرض بود.تا آنجا که بارها فشارهای مقامات رسمی وزارت متبوع برای جلوگیری از رفت و آمد افراد منتسب به برخی جریانات فکری و البته قانونی به دبیرخانه شورا با پاسخگویی درست دبیرخانه مبنی بر ضرورت ارتباط فکری با انواع خطوط فکری در جامعه بر طرف می گردید. توانایی دبیرخانه شورا در ارتباط با جامعه فکری و علمی و حوزوی تا آنجا پیشرفت که بصورت متوسط دبیرخانه شورا بصورت مستمر با حدود چهارصد محقق و کارشناس از هر قشر و دسته و گروه و رشته علمی در ارتباط بود. گاهی برخی جریانات و یا برخی تحصیل کرده ها در رشته های علمی خاص( همچون جامعه شناسان)، سعی داشتند دبیرخانه را از بهره گیری از دیگر تحصیل کرده های دیگر رشته های علمی منع نمایند و یا انجمن های علمی را از حضور و ارتباط با دبیرخانه باز دارند، اما دبیرخانه توانست صادقانه جلب اطمینان بسیاری از افراد حقیقی و حقوقی را بنماید و همه را به همکاری با دبیرخانه شورا دعوت نماید.به گفته برخی اندیشمندان در یک دوره ده ساله دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی توانست نقش فکری مورد انتظار از دانشگاه ها را در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بعهده گیرد و ضعف دانشگاه ها را در ارتباط با دستگاه فرهنگی کشور جبران نماید.رویکرد دبیرخانه شورا پرداختن به حل مسائل با توجه به آینده پژوهی و در نظر گرفتن تحولات آینده و موضوعاتی بود که در سال های بعد کشور در حوزه فرهنگ با آن روبرو خواهد بود. برای مثال موضوع فوتبال و تنش های اجتماعی هفت سال قبل از بازیهای جام جهانی 97 در دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی بعنوان مسئله آینده، شناسایی و به دستگاه های عضو شورا منعکس شده بود…   اهم روش های بیست گانه اجرایی دبیرخانه در طول این سالها عبارت بودند از: نظر خواهی مستمر از اعضاء شورا و دستگاه های عضو شورا و ارتباط با کارشناسان دستگاه های عضو برای اخذ نظرات و مسائل مورد نظرشان مسئله شناسی مباحث مطرح شده اعضاء شورای فرهنگ عمومی قبل از دستور جلسات شورا و استخراج موضوعات مورد نظر ایشان کنکاش در مباحث فرهنگی و اجتماعی مطرح در رسانه های کشور و رسانه های استانی نظرخواهی از جامعه نخبگان به طرق گوناگون تشکیل کمیته های علمی و مشورتی وبهره گیری از پیشنهادات اعضاء کمیته های علمی و مشورتی بصورت مداوم کنکاش در عناوین طرح های تحقیقاتی و پایان نامه های دانشجویی و ایجاد سفارش عناوین پیشنهادی به دانشگاه ها سفر به استان ها و مذاکره با اعضاء شورای پژوهشی استان و بهره گیری از عناوین پیشنهادی شورای فرهنگ عمومی استان ها توجه به موضوعات پیشنهادی وزیر و معاونین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و برگزاری جلسات علمی و کارشناسی با انواع طیف های فرهنگی و هنری همکار با وزارت متبوع توجه به موضوعات پیشنهادی و دستوری شورای عالی انقلاب فرهنگی استخراج دیدگاه ها و نظرات مقام معظم رهبری بصورت مستمر بهره گیری از انواع مکاتبات مردمی ارسال شده به دستگاه ها و نهادها استفاده از پیشنهادات کارشناسان دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی بهر گیری از طرح های تحقیقی مراکز تحقیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مانند مرکز پژوهشهای کاربردی و بنیادی و ارتباط نزدیک با این دو مرکز و سفارش عناوین مطالعاتی به آنها بهره گیری از مقالات کارشناسی اساتید دانشگاه و حوزه ارتباط با کارشناسان رشته های گوناگون علمی و سفارش کارهای مطالعاتی در مورد موضوعات مختلف و افزایش شناخت دبیرخانه از ابعاد موضوع ایجاد سفارش ترجمه آخرین کتب علمی و تحقیقی فرهنگی جهان و بهره گیری از نتایج آن سفر و مذاکره با استانداران و امام جمعه های استان ها و شرکت در انواع شوراهای استانی برای تعمیق نظرات و دیدگاه های موجود در استان برگزاری مداوم نشست های علمی و تحقیقاتی دبیرخانه با حضور اعضاء شورا سفارش مطالعه در برنامه های مختلف و برنامه ریزی های فرهنگی کشور مطالعه سیاست های فرهنگی کشور و ابعاد موضوعی آن و مطالعه سیاست ها و برنامه های فرهنگی کشورهای جهان   مراحل اجرای فرایند انتخاب موضوعات و اولویت بندی دستور جلسات شورا در این روش های بیست گانه به گونه ای روشمند طراحی شده بود که عبارت بود از: الف- مدیریت مستقیم دبیر شورا یا رییس دبیرخانه و آزادی کامل در ایجاد سفارش کارهای مطالعاتی در چارچوب اعتبارات و استاندارد سازی هزینه ها ب- تکمیل فهرست موضوعات قابل بررسی در شورای فرهنگ عمومی بصورت مستمر و مداوم ج-  سفارش مطالعه اولیه یا مطالعه اکتشافی درهمه موارد پیشنهاد شده د- تشکیل گروه های علمی و مشورتی و بررسی نتایج مطالعات اولیه در این جلسات با حضور اساتید و محققان صاحب نام ه- سفارش کار تحقیقاتی به مراکز تحقیقی وابسته به وزارت متبوع و اخذ نتایج آن و- بررسی نتایج تحقیقات انجام شده در نشست های علمی و تحقیقاتی با حضور اعضاء شورا ز- درج نتایج مطالعات کارشناسی در فصلنامه فرهنگ عمومی و انتشار مداوم آن برای طرح مباحث و دیدگاه ها و بررسی بازخورد ها ح- ارائه نتایج کارهای مطالعاتی با حضور کارشناسان در جلسات شورا و اخذ نظرات اعضاء ط- همکاری با کارشناسان دستگاه ها و نهادهای عضو شورا برای تکمیل مباحث ی- تنظیم مباحث کارشناسی و دسته بندی آنها برای رسیدن به تصمیم نهایی در جلسات شورا ک – تهیه فهرست دستورجلسات پیشنهادی به شورای فرهنگ عمومی بصورت سالیانه برای دریافت نظرات اعضاء شورا و اولویت بندی نهایی بدیهی است در برنامه ریزی فرهنگی نمی توان انتظار اتفاق نظر و اشتراک دیدگاه های افراد مختلف را داشت و حوزه فرهنگ تحت تاثیر ذهنیت های مختلف و تمایلات گوناگون افراد و تعارضات عقیدتی و ارزشی و مقاومت های فکری است و توجه به این مهم، می تواند راهگشای تصمیمات مشترک و صحیح و بررسی های همه جانبه  و اجماع در تصمیم گیری شورا باشد و وظایف شوراهایی مانند شورای فرهنگ عمومی ایجاد اتفاق نظر و اجماع در دیدگاهها و تحلیل و بوجود آوردن فصل مشترکی از نظرات برای تصمیم گیری در چارچوب سیاست های فرهنگی کشور است. لذا برنامه ریزی برای بدست آوردن فهم مشترک از موضوعات و درک وظایف سازمانی دستگاه ها و نهادهای مختلف عضو شورا بیش از پیش اهمیت دارد.انتخاب موضوعات و اولویت بندی دستور جلسات شورای فرهنگ عمومی اولین قدم برای ایجاد فهم مشترک فرهنگی و اقدامات برنامه ریزی شده است. همچنین برای انجام مطالعات و اولویت بندی موضوعات فرهنگ عمومی به الگویی نیاز است، در این الگو، هدف ما تنظیم قواعد کلی وشیوه دسته بندی و انتخاب عناوین مطالعاتی و تحقیقاتی فرهنگ عمومی است. مطالعات می تواند کمی و یا کیفی بوده و بر حسب موضوع اجتماعی و تاریخی و جامعه نگاری و نوع شناسی و یا مبتنی بر مدل روابط بین متغیرها باشد. مطالعات می تواند پیش داوری ها و فرضیات را بررسی نماید و می تواند نقشه ای از شناخت وروش منطق و استدلال را به ما ارائه دهد . پدیده های فرهنگی و اجتماعی ،پدیده هایی هستند جمعی و عینی و عمومی و مشاهدات ما بایستی در این محدوده واقعیت گرا و تحلیلی باشد. مطالعات و تحقیقات فرهنگ عمومی می تواند از همان سئوال آغازین شروع شود و مراحل چرخه تحقیق را طی نماید.نتایج حاصل از مطالعات و تحقیقات برای تصمیم سازی به شورای فرهنگ عمومی کشور ارائه می شود.تصمیم گیری در کانون عمل مدیریت قرار دارد .تصمیم گیری یک فرایند است و فرایند تصمیم گیری را برنامه ریزی می گویند، اما هر نوع تصمیم گیری برنامه ریزی نیست.برنامه ریزی می تواند با انجام اقدامات لازم برای دستیابی به هدف ، شانس وقوع آینده مطلوب را افزایش دهد.آینده سازی نوعی عمل جمعی و یکپارچه است و تحت تاثیر سیاست ها و طراحی خط مشی ها می باشد.فرهنگ ، متاثر از ارزش های پذیرفته شده و مفروضات و باورها و احساسات و شامل محصولات و خدمات و حتی رفتارهای مدیران و کارشناسان و مردم عام است و برداشت های ذهنی و مسائل معنوی و حوزه نفوذ افراد وسازمان ها و حوزه تعاملات حرفه ای و ملی و منطقه ای و آموزشی و فنی و اقتصادی و عوامل جغرافیایی ، تاریخی ، و سیاسی بر آن موثر است. نقطه آغازکار، اصلاح فرهنگ عمومی و تمرکز بر عوامل کلیدی و توجه به محدودیت ها در تصمیم گیری است .فرهنگ نگهدارنده و تداوم بخش زندگى اجتماعى است. زندگى اجتماعى ,مبتنى بر ايجاد هماهنگى و نظم در رفتار افراد جامعه است و فرهنگ عامل اصلى ايجاد اين نظم و هماهنگى است. اگر فرهنگ مشتركى وجود نداشته باشد و هر فرد به دلخواه رفتار كند، جامعه دچار هرج و مرج و نابسامانى خواهد شد. فرهنگ تداوم بخش و انسجام دهنده ارزش هاى جامعه است. درك و شناخت فرهنگ ها، امكان مديريت اثر بخش را فراهم مي آورد. سیاستگذاری و برنامه ریزی فرهنگی در کشور ما مستلزم توجه به فرهنگ اسلامی است. فرهنگ اسلامی بر قرآن تکیه کرده و ریشه آن آموزه های دین اسلام در قرآن و احادیث نبوی و سنت رسول اکرم(ص) و معصومین(ع) است .همچنین قرآن کریم ویژگی هایی را برای انسان در آفرینش و فطرت قائل شده است .سرشت و طبیعت بشر برای پذیرش خداوند و دین الهی می باشد که بدلایل و عواملی گوناگون می تواند در انسان تغییر کند و از راه اصلی منحرف شود.فطرت انسان ،مانند غریزه در امور مادی، به امور معنوی و انسانی مرتبط است و در سرشت بشر فطریاتی مانند خداپرستی , حقیقت خواهی , ارزش های انسانی, خیر اخلاقی ,زیبایی دوستی ,… قرار دارد.بر این اساس اصول ارزش های انسانی همواره ثابت هستند و در مسیر زندگی ممکن است دچار کاستی هایی شوند و تعلیم و تربیت اسلامی می تواند انسان را به سمت فطرت اصلی خود و ارزش های ثابت انسانی هدایت نموده و او را به سوی کمال هدایت نماید.فرهنگ اسلامی بر مبنای جهان بینی توحیدی دارای اهداف و اصول روشن می باشد و مسیر زندگی انسان ها دارای چشم انداز دنیوی و اخروی و چارچوب های طراحی شده است .اندیشه سیستمی این توانایی را به دست اندرکاران اجتماع می دهد که بتوانند مسیر حرکت و تحول فردی و جمعی را برنامه ریزی  نموده و با اندازه گیری دقیق و محاسبات روشن ،کاستی و کمبودها را شناسایی و با برنامه های فرهنگی جامعه را به سمت اهداف مطلوب هدایت نمایند.یکی از نکات عصر حاضر مفهوم تغییرات است و این احساس در میان انسانها وجود دارد که دگرگونی و تغییر امری قطعی است .در همه جوامع تغییرات جمعیتی , بوم شناختی , و تغییرات اقتصادی و سیاسی و ایدئولوژیک حادث میشود و خصوصیت جهان امروز شده است .جمعیت ؛ تضاد ها ؛ تنش ها ؛ نوآوری ؛اشاعه ؛ نظام های قانونی ؛فرهنگ؛برنامه ریزی دولت ها … از جمله عوامل موثر بر تغییر دانسته شده اند . مدیریت فرهنگی در یک جامعه تلاش می کند به صورت  روشمند و بر نامه ریزی شده  عناصر مورد نظر و ضروری فرهنگ خاص آن جامعه را حفظ و پایدار نماید و عناصر نا خواسته را تغییر دهد تا پیامدها و نتایج مورد قبول برنامه ریزی شده را اخذ نماید. برای انجام این امر مهم و پیچیده، بایستی مکانیسم پایداری عناصر فرهنگی و مکانیسم تغییرات فرهنگی را درک کرد و داشتن الگوی مدیریت و بر نامه ریزی فرهنگی ضروری است و بنظر می رسد که این الگو نیز بایستی متناسب با شرایط جامعه و زمان و مکان مناسب و مورد فرض باشد.مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی حداقل دارای دو موضوع اساسی است. اول اینکه فرهنگ چگونه دوام و استمرار دارد و پایدار می ماند؟ دوم اینکه چگونه تغییری می کند و عوامل و مکانیسم و پیامد های تغییرات فرهنگی کدامند؟بدین معنا امکان پذیری مدیریت و بر نامه ریزی فرهنگی در پاسخ صحیح به این دو موضوع وابسته است .فرهنگ را می توانیم به لایه های مختلفی تقسیم کنیم: آگاهی و دانش

نظر شما